Memorandum o zajedničkom (ne)djelovanju ^Istaknuto

Memorandum je proistekao iz uslova kao što su ustavna pozicija Brčko distrikta BiH, Strategija razvoja Brčko distrikta BiH za period od 2008. – 2017. godine, a poštujući zaključke sa okruglog stola o temi Unapređenje poslovnog okruženja održanog u maju 2012. godine i inicijativu pristiglu od pomenuta dva udruženja privrednika.

Cilj potpisivanja ovog dokumenta bio je stvaranje pozitivnog poslovnog okruženja, neophodnog za privredni razvoj, osiguranje stabilnosti i likvidnosti budžeta, unapređenje poljoprivredne proizvodnje, jačanje lične, imovinske i opšte sigurnosti građana i izgradnje infrastrukture s ciljem poboljšanja kvaliteta života svih stanovnika Brčko distrikta BiH.

Napisano ostalo samo na papiru

Kako tada, tako i danas. Napisano je uglavnom ostalo samo na papiru, iako su se Vlada i Skupština Brčko distrikta BiH obavezale da će u oblasti institucionalnog jačanja u službi razvoja privrede izraditi strateške dokumente, definisati ciljeve industrijske politike (šta god to značilo), formirati Razvojnu agenciju Brčko distrikta BiH, stimulisati razvoj prerađivačke industrije, uspostaviti poslovne zone i formirati robne rezerve Brčko distrikta BiH.

Četiri mjeseca nakon potpisivanja Memoranduma (tačnije 16.5.2013. godine), imenovana su koordinaciona tijela čiji je zadatak bio da aktivnije djeluju na unapređenju privrednog okruženja u Brčkom, a 27.6.2013. godine donesen je i Poslovnik o radu radnih grupa predviđenih Memorandumom. Nepuna dva mjeseca poslije (21.8.2013. godine) Vlada Brčko distrikta BiH donijela je Zaključak o osnivanju Razvojne agencije Brčko distrikta BiH (koji još nije realizovan) i onda je napravljena ljetnja pauza u radu ovog tijela.

Jedina stavka od navedenih u memorandumu u oblasti poljoprivrede koja je donekle ispunjena je sufinansiranje promocije poljoprivrednih proizvoda, ako se sajam meda može svrstati u to, te da se pojedini poljoprivrednici vode kao „fizička lica u sistemu PDV-a koja se bave poljoprivredom“.

Pozabavili su se predstavnici Vlade i Skupštine i komunalnom djelatnošću, urbanizmom i ekologijom, pa su se tako dogovorili da će definisati mjere s ciljem izgradnje kompletne infrastrukture koja povezuje industrijske zone s regionalnim komunikacijama, unaprijediti sistem vodosnabdijevanja, elektrosnabdijevanja, riješiti pitanje otpadnih voda i izgraditi sistem za zbrinjavanje otpada.

Osim gradnje novog transportnog cjevovoda za vodosnabdijevanje, manjih radova na gradskoj sekundarnoj mreži, izgradnje jedne trafo stanice i nekoliko metara javne rasvjete ili kabliranja mreže, drugih većih investicija nije bilo ni u ovoj oblasti. Gradska deponija i dalje se vodi kao industrijska zona, a na kartama Distrikta i ne postoji kao deponija.

U oblasti reforme propisa i javne uprave, Memorandum predviđa iniciranje osnivanja Privrednog suda, zatim uvođenje u nadležnost Vlade Brčko distrikta BiH kreiranje politika koje su do sada radile ustanove i agencije (mada se ne precizira koje ustanove i agencije), pojednostavljivanje procedura kod osnivanja firmi, kao i veća pažnja kod provođenja procedura javnih nabavki za lokalne privredne kapacitete.

Jedino što je djelimično ispunjeno u ovoj oblasti je donošenje Zakona o državnoj službi, Zakona o Vladi Brčko distrikta BiH, Zakona o Direkciji za finansije, dok planirano donošenje Zakona o upravi i Zakona o upravljanju javnom imovinom još nisu doneseni, a registracija poslovnih subjekata i dalje se vrši prema zakonu iz 2005. godine, koji koči podsticanje privrednog razvoja i nosi sa sobom komplikovane i skupe procedure osnivanja novog poslovnog subjekta, te se privrednici nerijetko odlučuju da, iako posluju u Brčkom, preduzeće osnuju ili presele u neku od susjednih opština u entitetima.

Jedna od najproblematičnijih oblasti u Brčko distriktu BiH, a koju takođe tretira ovaj dokument, je obrazovanje. Osnova je da se obrazovanje stavi u službu privrednog razvoja, kroz unapređenje socijalnog partnerstva, stvaranje uslova za cjeloživotno učenje, unapređenjem rada Zavoda za zapošljavanje, te osnivanja Javnog univerziteta Brčko distrikta BiH.

Jedina ispunjena stavka je otvaranje ispostava drugih javnih univerziteta u Brčkom, o čijem se radu jako malo zna. Ali se zna da je Odjeljenje za obrazovanje jedno od najkompleksnijih i najturbulentnijih, s obzirom da je imalo najviše izmjena na mjestu šefa Odjeljenja, a ni sa jednim novim šefom nisu ostvareni značajni pomaci u ovoj oblasti. Pretrpani vrtići, preopterećenost prvačića zbog čega se roditelji ponovo moraju vratiti u školske klupe, hronično nepopunjene nastavne pozicije, i pored dovoljnog broja nastavnog kadra, ili, što je još gore, nepismeni nastavnici, inkluzivna nastava samo na papiru, pa do problema sa sagom o privatnim fakultetima sa ili bez akreditacije i studenata sa diplomama za koje više niko nije siguran da li su važeće ili ne.

Sa druge strane, privrednici, kroz Udruženje poslodavaca i Privrednu komoru Brčko distrikta BiH, obavezali su se da će aktivno učestvovati u realizaciji postavljenih ciljeva kroz osiguranje stručne i finansijske podrške u radu implementacionih timova, da će redovno uplaćivati doprinose i zaustaviti lošu politiku neprijavljivanja zaposlenih radnika, te da će obezbjediti uslove za izvođenje praktične nastave učenicima i studentima. Udruženje poslodavaca, prema ovom memorandumu, trebalo je da bude ravnopravan partner Vladi, a Privredna komora da postane reprezentativan predstavnik privrednih društava u Brčkom.

Da to nije tako, govore samo podaci da se ekonomsko – socijalni savjet u 2015. godini sastao svega nekoliko puta, a da je Privredna komora Distrikta početak 2016. godine dočekala slabija nego ikada, s obzirom da su se u 2015. godini, više nego ranije, sukobile dvije struje koje su pokušavale da oforme rukovodstvo Skupštine komore, radeći složno jedna protiv druge, ali ne i za dobrobit privrede i privrednika, te novog predsjednika ove grupe podržava 75 od ukupno 148 članova Privredne komore Brčko distrikta kažu u Privrednoj komori, koja se na svojoj web stranici hvali podatkom da je od osnivanja 2000. godine u Komoru, na osnovu slobodno izražene volje, pristupilo 600 preduzeća iz svih oblasti privrede, među kojima su skoro sve vodeće kompanije, i koje zapošljavaju preko 50% ukupno zaposlenih radnika u privredi Brčko Distrikta.

Izvor:
Memorandum o zajedničkom (ne)djelovanju (ebrcko.net od 21.04.2016.)


POVEZANE VIJESTI: 
Potpisan Memorandum za unapređenje poslovnog ambijenta u Brčkom (zvanična web stranica Vlade Brčko distrikta BiH)